Ben Díaz

Busca


Galerías

Algunhas das miñas fotos
Ver todas


Calendario

« maio 2010 »
lu.ma.me.xo.ve.sa.do.
     
1
2
3
4
5
6
7
8
10
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
27
28
29
31
      
hoxe


MusicPlaylist
Music Playlist at MixPod.com

Creative Commons License
Blog Ben Díaz / Videafilm by Ben Díaz is licensed under a Creative Commons Reconocimiento-No comercial 3.0 España License.
Based on a work at bendiaz.blogs-r.com.
Permissions beyond the scope of this license may be available at bendiaz@galicia.com.

 

 

Hopper, o pintor fílmico

domingo 09 maio 2010

Isto da arte é algo ben complicado. Que nos diccionarios exista como acepción xa me parece un atrevemento considerable. A min, probablemente porque son un ser humano simple, ou polo menos non o suficientemente complicado, cústame entende-lo concepto artístico como algo que poida ser acotado o definido, e ó mesmo tempo considero que a súa saúde depende en gran medida da súa exclusividade e inaccesibilidade. É dicir, que para min non todo é arte, nin ten sentido falar de conceptos artísticos se non son unha excepción en si mesmos, unha rareza. Iso, por un lado. E por outro, entendo que a arte non está feita para a miña cabeza; eu son un técnico, un artesán (que non artista) do meu modestísimo traballo, e por tanto, pouco entendo desa arte que os críticos de cine e estudiosos sobre o tema manexan con tanta facilidade. Estamos feitos de pastas distintas.

Por todo isto, e por ignorancia, claro, e incluso por vagancia, que todo conta, a maioría dos pintores me provocan indeferencia. Non sinto apenas nada ante un cadro de Rubens (e mira que teñen obras de Rubens no Prado), dime bastante pouco o traballo dos impresionistas (e iso que tiñan só a luz como razón de ser), e das vangardas qué podo dicir... Eu só comprendo o realismo, a dicir verdade, e a certos pintores tan xeniais como para amosar constantemente que poden pintar o que lles dé a gana, e sobre todo impactar, como por exemplo Pablo Picasso e Salvador Dalí, ou, barrendo para casa, si podo dicir que admiro o estilo de pintores galegos como Urbano Lugrís ou o gran descoñecido Xosé Vizoso.

A fin de contas, a min o que me interesa é a luz. Traballo con luz tódolos días, en tódalas variantes que a nosa época permite, e canto máis me achego a coñecer cómo moldeala, máis teño a sensación de que en realidade o meu traballo está máis preto deste tipo de pintura que de calquer outra cousa. Interésame a capacidade de certos pintores para xogar coa luz, lonxe de rexistrala sen máis, que foi dalgún xeito a gran teima da fotografía ó longo dos séculos. No mundo da pintura case todo vale. Efectos aparentemente irreais teñen perfectamente cabida neste mundo, funcionan, e isto é maravilloso. Luces que dan sombras imposibles ou texturas nunca vistas nunha pantalla están permitidas sobre un lienzo. A pintura quere enganar ó ollo, máis alá do que a técnica fílmica pode, e crear sensacións de tridimensionalidade infinitamente máis complexas que as que nós utilizamos como norma. E se existira un só Director de Fotografía capaz de iluminar como ilumina Rembrandt ou Caravaggio, sendo capaz de eu de aprecialo, supoño que deixaría de entrar nas historias das películas... Simplemente observar me resultaría máis interesante. 

Probablemente o primeiro que me ensinou a importancia da pintura para un cineasta foi Pepe Barba, que foi o meu profesor por partida doble, pero de quen aprendín realmente a verdadeira dimensión dun pintor para este oficio foi de Ray Rivas, que tivo a delicadeza de agasallarme un fabuloso libro de láminas de Edward Hopper, e de contarme, como se de un segredo se tratase, que neste creador se contiña toda a historia visual do cine americano. Tiña razón.

Hopper é un pintor que custa, precisamente porque non custa. Explícome; non chega con ser afeccionado á pintura para apreciar un cadro de Kandinsky; achegarse a Hopper é moito máis sinxelo. Os seus motivos non parecen importantes. A dicir verdade, parece que pinta o primeiro que ten a man ou se lle pasa pola cabeza. É difícil ler un subtexto, atopar dobles sentidos, sutís mensaxes ou simboloxías complexas... Tampouco é unha pintura visualmente atractiva, ou polo menos, non tanto como ocorre con Caravaggio, tan identificado co constraste.

Pero cando un dá isto por sentado, e presta un pouco máis de atención, aparecen as cousas importantes. Non coñezo a un pintor (e seguro que existe) que coñeza tan ben a luz do cine como Hopper. De feito, non fai falla demasiada reflexión para darse conta de que en realidade tódolos encuadres que utiliza son amplamente cinematográficos; tanto, que definiron o estilo americano ata facelo tan recoñecible que xa nunca o poderemos borrar da nosa cabeza. As casas que pinta parecen tramoyas, decorados ficticios que son postos exclusivamente para ser retratados sobre o lienzo, normalmente aisladas, e sen apenas xente habitando nelas, como se en realidade non foran vivendas, senon simples construccións enigmáticas, templos da soidade e da independencia... Pero sobre todo, a luz nesas casas. Unha luz artificial moi específica e concreta, que se revela a través das fiestras, pero provocada por lámparas sempre agochadas tras das paredes da casa, só descubertas mediante un estudio pormenorizado das sombras, da textura, dos suaves degradados.

Parece que a Hopper lle preocupaba bastante isto de ocultar as fontes de luz, que por outra parte sempre definiu de forma precisa tanto na cor como na calidade de cada luminaria. Incluso as grandes sombras das paisaxes, arroxadas por mor de grandes estructuras arquitectónicas, se amosan sempre orfas, de tal xeito que o espectador non é capaz de valorar que é o que ocorre na escea coa luz. Algo non funciona, e iso resulta desconcertante, misterioso. O sol, por exemplo, rara vez sae nos cadros (¿realmente sae nalgún?), o cal resulta extremadamente estrano. Dalgún xeito está especialmente interesado en desafiar a quen mira os seus cadros, incitándoo a preguntarse por qué tantos personaxes pintados ollan ó sol, postrándose case en actitud de alabanza ó astro, e sen embargo o artífice de esa magnífica luz nunca aparece, nunca reclama a súa verdadeira importancia.

Probablemente "Nighthawks" é o cadro que mellor define o estilo pictórico deste artista contemporáneo, un estilo tantas e tantas veces copiado no cine. Unhas noites ficticias, tan diferenciadas dunha acción perfectamente delimitada por unha luz aséptica, tan vacía, pero tan expresiva dunha xeración, dun espíritu moderno que se desmorona irremediablemente, que afunde namentres o mundo continúa, imparable, vacío, pero activo. Porque, e isto é importante, a xente dos cadros de Hopper son simples maniquíes, carcomidos por unha tristeza indiferente, probablemente a peor de todas, isa que non entende de sentimentos pero arrasa civilizacións enteiras. Son persoas sen futuro, torturadas polo seu pasado, esperando a morir, coa única compaña da súa soidade e as características dun novo mundo que non convenceu a ninguén. Ninguén retratou a depresión americana con tanta firmeza, probablemente porque o propio Hopper era capaz de sentila dentro.

Un auténtico poeta visual para calquer cineasta, iso foi Hopper. Di Roger Ebert que "un director que prefire ideas a imaxes nunca subirá peldaños, porque está loitando coa propia natureza da súa arte", e razón non lle falta. Para min, que nada sei sobre arte, pero que non podo evitar identificarme con isa soidade absorbente, e ficar marabillado pola súa luz cautivadora e tan ben escollida, poucas cousas tan impresionantes como ficar ensimismado perante dous dos seus cadros, expostos no Museo Thyssen, tan indiferentes ante o resto das obras mestras, como se non tiveran nada que ver con todo iso, como se subsistiran, esperando a que algún empleado decida quitalos de alí, por ser faltos de sentido, faltos de esperanza, faltos de arte. É probable que por isa mesma razón, atopara eu antonte as súas obras completas, nunha edición impecable a gran formato, na feira do libro de Compostela, por uns míseros nove euros. A ninguén se lle pasara pola cabeza preguntar polo prezo.

Edward Hopper, un grande.

 




Comentarios

Para ver una peli iluminada estilo Caravaggio, tienes la propia "Caravaggio" de Derek Jarman, muy bien resuelta técnicamente a pesar del bajo presupuesto, aunque es bastante coñazo...Y para estilo Rembrant lo último de Greenaway "La ronda nocturna" otra delicia visual de digestión ultrapesada.

enviado por Javi Camino o 11 maio 2010 ás 02:11 PM CEST
Sitio web:: http://www.javicamino.com #

No vi ninguna de las dos, pero las veré! Aunque la verdad, estilo Caravaggio es el cine negro por definición, y estilo Rembrandt, casi todas las de época, por eso Hopper me parece tan reseñable. Es como más sutil. De Greenaway sólo vi "Prospero's books" y me costó la tira acabarla... Supongo que irá en la onda. Hay una de Vermeer con Scarlett Johanson de Peter Webber bastante tragable y estéticamente conseguida: "La joven de la perla". Pero no sé por qué, a los pintores holandeses, al igual que a Cary Grant y a Keanu Reeves, no los trago ni en pintura!

enviado por Ben Díaz o 11 maio 2010 ás 02:58 PM CEST
Sitio web:: http://bendiaz.blogs-r.com #



Enviar un comentario

Nome:
Correo electrónico:
URL:
O teu comentario:

sintaxe html: deshabilitado